İş Değişikliği, Maaş Durumu ve Mesleki Uygunluk
Almanya’da nitelikli yabancı iş gücünü ülkeye çekmek amacıyla uygulanan Mavi Kart (Blaue Karte EU), özellikle akademik mezunlar ve uzman çalışanlar açısından en avantajlı oturum türlerinden biridir. Ancak uygulamada Mavi Kart sahiplerinin en sık tereddüt yaşadığı konular; iş değişikliği, maaş artışı veya azalışı, pozisyonun diplomaya uygunluğu ve işveren değişikliği başlıkları altında toplanmaktadır.
Mavi Kart Nedir, Kimlere Verilir?
Mavi Kart, Almanya’da üniversite mezunu veya yüksek nitelikli meslek sahibi yabancıların, belirli bir asgari maaş eşiğini sağlayan bir iş sözleşmesiyle çalışabilmesine imkân tanıyan özel bir oturum iznidir.
Temel şartlar özetle şunlardır:
– Almanya’da denkliği kabul edilen bir üniversite diploması
– Almanya’da geçerli bir iş sözleşmesi
– Yasal olarak belirlenen yıllık brüt asgari maaşın sağlanması (2026 yılı itibarıyla Almanya’da Mavi Kart (Blue Card EU) için geçerli olan maaş sınırları güncellenmiştir. Buna göre, standart meslek gruplarında yıllık brüt maaşın en az 50.700 EUR olması gerekmektedir. Almanya’da nitelikli iş gücü açığı bulunan mesleklerde (özellikle mühendislik, bilişim, matematik, doğa bilimleri ve sağlık alanları) veya son üç yıl içinde mezun olan genç uzmanlar bakımından ise daha düşük bir eşik uygulanmakta olup, bu gruplar için yıllık brüt 45.934,20 EUR maaş yeterli kabul edilmektedir. Bu sınırların altına düşülmesi hâlinde Mavi Kart’ın devamı ve uzatılması hukuken risk altına girebilir.)
Mavi Kart Sahibi İş Değişikliği Yapabilir mi?
Evet, ancak belirli şartlarla.
Mavi Kart, işverene değil kişiye bağlı bir oturum izni olmakla birlikte, işveren değişikliği bakımından bildirim ve izin yükümlülükleri, Mavi Kart’ın veriliş tarihine göre farklılık göstermektedir.
Mevcut iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde, işveren değişikliği en geç iki hafta içinde ilgili Yabancılar Dairesi’ne bildirilmelidir. Bu bildirim yükümlülüğü, bir onay zorunluluğu anlamına gelmemekle birlikte ileride oturumun korunması açısından büyük önem taşımaktadır.
18 Kasım 2023 tarihinden sonra Mavi Kart (Blaue Karte EU) almış olan kişiler bakımından, işveren değişikliği kural olarak oturum izninde yer alan yan şartların (Nebenbestimmungen) değiştirilmesini gerektirmemektedir. Ancak Mavi Kart’ın ilk on iki ayı içinde yapılan işveren değişiklikleri, her hâlükârda Yabancılar Dairesi’ne bildirilmelidir. Bu bildirim yapılmaksızın gerçekleştirilen iş değişiklikleri, ilerleyen aşamalarda oturum hukuku bakımından sorun yaratabilmektedir.
18 Kasım 2023 tarihinden önce Mavi Kart almış olan kişiler açısından ise durum daha hassastır. Bu kişilerde, oturum iznine ekli olan ilave sayfada (Zusatzblatt) belirli bir işverene bağlılık yer alıyorsa, işveren değişikliği hukuken sorun doğurabilmektedir. Bu gibi durumlarda, iş değişikliği yapılmadan önce ilgili yan şartların güncellenmesi ve işveren bağının kaldırılması gerekmektedir.
Bu nedenle özellikle eski tarihli Mavi Kart sahiplerinin, işveren değişikliği planlamadan önce yan şartların uyarlanması için Yabancılar Dairesi’ne başvurmaları, oturum izninin devamı açısından hukuki güvenlik sağlayacaktır.
Maaş Artışı veya Azalışı Mümkün mü?
Maaş Artışı
artışı hukuken herhangi bir sorun teşkil etmez. Aksine, Mavi Kart’ın amacıyla uyumludur ve ileride süresiz oturum (Niederlassungserlaubnis) başvurularında olumlu etki yaratır. Bununla birlikte, Mavi Kart’a ilişkin asgari maaş sınırları her yıl Federal makamlarca yeniden belirlendiğinden, Mavi Kart sahiplerinin mevcut maaşlarının her yıl ilan edilen güncel sınırların altında kalıp kalmadığını kontrol etmeleri ve gerekli hâllerde maaşlarını bu eşiklere uygun şekilde revize etmeleri önem arz etmektedir. Aksi hâlde, oturumun uzatılması aşamasında hukuki riskler ortaya çıkabilmektedir.
Maaş Azalışı
Maaş düşüşü ise dikkatle değerlendirilmelidir. Yeni maaş Mavi Kart için gerekli yasal alt sınırın altına düşüyorsa, oturum izni tehlikeye girebilir. Bu durumda oturum türünüzü değiştirmeniz gerekmektedir. Özellikle iş değişikliğiyle birlikte maaş düşüşü söz konusuysa, yabancılar dairesi durumubuzu yeniden değerlendirir ve oturum türünüze ilişkin yeni bir karar verir.
Bu nedenle maaş değişikliklerinde yalnızca sözleşmeye değil, oturum hukuku sonuçlarına da bakılmalıdır.
Mavi Kart Sahibi Diplomaya Uygun İşte mi Çalışmak Zorunda?
Evet, temel kural budur.
Mavi Kart, nitelikli istihdama dayalı bir oturum izni olduğu için yapılan işin üniversite diploması ile doğrudan veya dolaylı bağlantılı olması ve akademik ya da uzmanlık bilgisinin fiilen kullanıldığı bir pozisyon içermesi beklenir.
Örneğin; mühendislik mezununun teknik veya yönetimsel mühendislik pozisyonunda çalışması uygundur. Buna karşılık tamamen vasıfsız veya diplomayla ilgisiz bir pozisyon, Mavi Kart kapsamında kabul edilmez.
Uygulamada gri alanlar bulunmakta olup, özellikle “manager”, “consultant” veya “specialist” unvanlı pozisyonlarda hukuki değerlendirme büyük önem taşır.
İşveren Değişikliği Yapılabilir mi?
Evet. Mavi Kart işverene değil, kişiye bağlı bir oturum iznidir. Ancak ilk 12 ayda yapılan işveren değişikliği yabancılar dairesine bildirilmeli ve yeni iş sözleşmesi Mavi Kart şartlarını korumalıdır.
İşveren değişikliği doğru şekilde yürütüldüğünde, Mavi Kart’ın devamı ve ileride süresiz oturum alınması bakımından herhangi bir olumsuzluk doğmaz.
Uygulamada En Sık Yapılan Hatalar
– Yapılan iş değişikliğinin Yabancılar dairesine bildirilmemesi,
– Maaş düşüşünün hukuki etkilerinin göz ardı edilmesi,
– Diplomaya uygunluk kriterinin yanlış değerlendirilmesi,
– Yeni yılda maaşın güncellenmemesi,
Bu hatalar, kısa vadede fark edilmese dahi uzun vadede oturum uzatımı veya süresiz oturum başvurularında ciddi sorunlara yol açabilmektedir.
Sonuç ve Hukuki Tavsiye
Mavi Kart, Almanya’da kariyer yapmak isteyen nitelikli yabancılar için güçlü bir imkândır; ancak iş değişikliği, maaş düzenlemeleri ve pozisyon seçimi mutlaka oturum hukuku perspektifiyle ele alınmalıdır. Her dosya kendi içinde değerlendirilmelidir; zira yabancılar dairelerinin uygulamaları somut duruma göre farklılık gösterebilmektedir.
Özellikle işveren veya pozisyon değişikliği planlanıyorsa, işlem yapılmadan önce uzman bir avukat tarafından hukuki değerlendirme alınması, ileride telafisi güç sonuçların önüne geçecektir.
Avukat Ebru Tabiloğlu
